SİĞİL VE DİĞER CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar genellikle cinsel ilişki ile bazen başka yollarla da (sperm, kan, vajinal akıntı) bulaşan toplumuzda görülme sıklıkları giderek artan bir grup hastalıktır. Bu tür hastalıklar bazen hasta anneden bebeğe gebelik veya doğum sırasında, kan ürünlerinden veya iğne batması, dövme yaptırma gibi deri bütünlüğünün bozulduğu işlem ya da yaralanmalar ile de bulaşabilmektedir.
Bu hastalıklar, sadece bireyi değil aynı zamanda eşini, partnerini, ilişkili olduğu diğer bireyleri ve tüm toplumu etkileyebilen, tedavi edilmediğinde büyük bir halk sağlığı sorunu haline gelebilecek tablolardır.
CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR NE TÜR BELİRTİLER VERİR?
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, etken (bakteri, virüs) ne ise türüne göre belirtiler verir. Bazen hiçbir şikayet yaratmazken bazen de ciddi organ deformasyonuna veya kayıplara sebep olabilir.
• Genital alanda, ağız içinde veya anal bölgede ağrılı veya ağrısız, yara, içi sıvı dolu veya sıvı dolu olmadan kabarıklıklar, kızarıklıklar, kabuklanmalar
• Ağrılı veya yanma ile beraber olan idrar yapma
• Penis veya vajinadan akıntı gelmesi
• Kasık bölgesindeki lenf bezlerinde şişlik ve bazen ağrı şikayetlerinden birinin varlığında mutlaka hekim desteği alınmalıdır.
CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLARIN ETKENLERİ NELERDİR?
Bu tür hastalıklar bakterilerle (bel soğukluğu, frengi, klamidyal enfeksiyonlar), parazitlerle (trikomoniyazis) veya virüslerle (HPV-insan papilloma virüsü, HSV- uçuk virüsü, HIV-insan immün yetmezlik virüsü, AIDS) ortaya çıkabilirler.
RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?
Aşağıdaki durumlar cinsel yolla bulaşan hastalıklar için risk faktörü olarak kabul edilmektedir:
• Korunmasız cinsel ilişkide bulunmak
• Çok sayıda partner ile cinsel ilişki kurmak
• Bir ya da birden fazla cinsel yolla bulaşan hastalığı olmak (ki cinsel yolla bulaşan hastalığı olan bir bireyde diğer hastalıkların yerleşim olasılığı artar)
• Alkol veya madde bağımlısı olmak
• Hijyenik olmayan ortamlarda mikroblading, dövme yaptırmak
CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLARIN ÖNEMİ NEDİR?
Bu hastalıklar, sadece bireyi değil aynı zamanda eşini, partnerini, ilişkili olduğu diğer bireyleri ve tüm toplumu etkileyebilen, tedavi edilmediğinde büyük bir halk sağlığı sorunu haline gelebilecek tablolar olduğu için, tüm temaslıların tedavisi önem taşımaktadır.
SİĞİL, HUMAN PAPİLLOMA VİRÜS YANİ HPV NEDİR?
Siğil, Human papilloma virüs (HPV) isimli bir DNA virüsü tarafından oluşturulan bir hastalıktır. Bu virüs, deri, anogenital bölge ve ağız boşluğu bölgesi dahil insan epitel hücrelerini ve dokularını enfekte eder. 600’den fazla tipi vardır. Temel olarak iki ana grupta incelenir; yüksek riskli veya düşük riskli.
Rahim ağzı kanseri açısından 15 HPV tipinin (HPV 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 68, 73, 82) yüksek riskli olduğu, 3’ünün de (26,53,66) muhtemel kanser yapıcı olduğu bildirilmiştir.
Yüksek riskli olanlar hem kadın hem erkek her iki cinsiyette, kanser ve kanserleşebilen lezyonlara neden olmaktadır. Yüksek risk grubunda en sık rastlanan tip HPV 16 ve 18’dir ve kadınlardaki rahim ağzı kanserlerin %70’inden sorumludurlar. Düşük risk grubundaki HPV’ler içinde de en sık HPV 6 ve 11’e rastlanır ve bu tipler genital siğillerin %90’ından fazlasından sorumludurlar.
Siğiller kişiler arasında doğrudan deri teması ile veya bulaşık yüzeylerle ya da eşyalarla (yüzme havuzları, spor salonları gibi) temas sonucu bulaşır. Genital siğiller ise, genellikle cinsel yolla bulaşır. Bu nedenle genital bölge yerleşimli HPV, dünyada enfekte bireylerin artmasıyla HIV kadar dikkat çeken bir virüstür.
Okul çağı çocuklarında bu virüs ile karşılaşırız ve Çocuklarda en sık görülen deri hastalığı olan el/ayak siğillerine yol açar. Sağlıklı bir çocukta çoğu zaman 1-2 yıl içinde kendiliğinden geçer.
HPV’ye maruz kaldıktan sonra herhangi belirtinin olmadığı bir dönem vardır ve bağışıklık sistemi normal çalışan bireylerde genellikle belirtisiz geçer ve vücuttan çoğu zaman atılır. Fakat; %10- 30 oranında bireyde latent dediğimiz kalıcı hale gelir ve hatta ilerleyici enfeksiyona yol açabilir.
PEKİ HPV VİRÜSÜ ENFEKSİYONU NEDEN ÖNEMLİ?
Çünkü kadınlarda özellikle rahim ağzı kanseri ve erkeklerde anal kanser gibi alt genital sistem kanserlerinden sorumlu tutulmasına sebep olan kalıcı uzun enfeksiyonlara yol açmasıdır. 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 68, 69, 73 gibi tipler yüksek riskli tiplerdir. HPV 16 ve 18, rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık %70’inde ve anal kanserlerin %90’ında tespit edilmiştir.
Kadın popülasyonu menstrüasyon, doğum, adet düzensizlikleri gibi birtakım nedenlerle ilgili bölüm başvuruları bile az olurken; erkek hastalarda HPV ile ilişkili lezyonlar, çekingenlik veya hemoroid ile uyumlu olduğu düşünülerek ihmal edilmektedir.
Genital siğiller, en sık HPV 6 ve 11 tipleri yani, düşük riskli tipleri tarafından yapılır. Fakat; cinsel partner sayısı, erken yaşta başlayan cinsel yaşam, cinsel tercih türleri (eşcinsel), kişisel alışkanlıklar (sigara içme, kondom kullanımı), kültürel yapı, bireyin bağışıklık tepkisi ve hastalıkları gibi faktörlere bağlı olarak siğiller hem düşük hem de yüksek riskli tipler ile oluşabilir ve kalıcı uzun süreli enfeksiyonlar kanser ile sonuçlanabilir.
